KARBÜR HURDASI NEDİR ? KULLANILMIŞ KARBÜR TAKIMLAR NE ZAMAN HURDAYA AYRILMALI ?

Karbür Hurda

Bir atölyede çekmeceyi açtığınızda birkaç tane körelmiş karbür freze, kırılmış matkap veya kenarları bozulmuş kesici uç görmek çok normaldir.

Bazıları hâlâ değerlendirilebilir durumdadır. Bazıları ise artık tezgâha girecek durumda değildir.

Burada önemli olan, kullanılmış her karbür takımı doğrudan hurdaya atmamaktır.

Çünkü iyi durumdaki bir takım yeniden bilenebilir. Çalışma ömrü uzatılabilir. Bileme şansı kalmayan takım ise bu kez farklı bir değer taşır. İçerisindeki karbür, geri dönüşüm yoluyla yeniden değerlendirilebilir.

Yani takımın tezgâhtaki işi bitmiş olabilir ama malzemenin işi henüz bitmemiştir.

🔧 KARBÜR TAKIM NE ZAMAN ÖMRÜNÜ TAMAMLAMIŞ SAYILIR?

Bir takımın körelmesi ile ömrünü tamamen tamamlaması aynı şey değildir.

Özellikle karbür parmak frezelerde kesici ağızların zamanla aşınması normaldir. Takım düzgün kullanılmışsa, gövdesinde ciddi bir hasar yoksa ve gerekli geometri korunuyorsa bileme yapılabilir.

Bileme sırasında kesici bölüm yeniden işlenir ve takımın kullanılabilir hale gelmesi sağlanır.

Burada sadece ağzın keskinleştirilmesine bakılmaz. Takımın çapı, çalışma boyu, helis yapısı ve kesici geometrisi birlikte değerlendirilir.

Mesela Ø12 bir karbür freze düşünelim. Ağızları körelmiş ama helisleri düzgün, gövdesi sağlam ve kullanılabilir boyu yeterliyse bu takım için doğrudan “hurda” demek doğru olmaz.

Bileme yapılabilir.

Bir süre daha üretimde kullanılabilir.

Asıl mesele, takımın teknik olarak yeniden kullanılabilir olup olmadığıdır.

♻️ HER KÖRELMİŞ TAKIM KARBÜR HURDA DEĞİLDİR

Atölyelerde bazen körelmiş takım doğrudan hurda kutusuna gider. Oysa bazı takımların hâlâ ciddi bir kullanım ömrü olabilir.

Kesici kenar aşınmıştır ama takımın ana geometrisi duruyorsa, uygun bir bileme ile yeniden kullanılabilir.

Özellikle düzenli olarak bileme yapılan işletmelerde bu fark ciddi şekilde hissedilir. Yeni takım almak yerine mevcut takımın bir veya birkaç kez daha kullanılması maliyeti düşürür.

Tabii bunun da bir sınırı var.

Her takım sonsuza kadar bilenmez. Her bilemede belirli miktarda malzeme kaldırılır. Bir noktadan sonra takımın çapı küçülür, çalışma boyu yetersiz kalır veya istenen kesici geometriyi oluşturmak mümkün olmaz.

İşte o noktadan sonra bilemeye devam etmek yerine takımın hurda olarak değerlendirilmesi daha doğru olur.

❌ HELİSİ KIRILMIŞ BİR KARBÜR FREZE BİLENEBİLİR Mİ?

Burada durum biraz farklı.

Örneğin CNC tezgâhında çalışan bir karbür parmak freze, yanlış kesme şartları veya beklenmeyen bir yük nedeniyle helis bölgesinden kırıldı.

Kırılan bölüm küçükse farklı bir işlemle değerlendirme ihtimali olabilir. Fakat helis geometrisi ciddi şekilde bozulmuşsa normal bileme ile takımı eski haline getirmek mümkün olmayabilir.

Özellikle takımın kesici bölümünde büyük bir kırık varsa, helis yapısı kaybolmuşsa veya gerekli çalışma boyu artık kalmamışsa bileme ekonomik olmaktan çıkar.

Bazen takımın görüntüsü aldatıcıdır.

Dışarıdan bakıldığında “biraz bilenir, tekrar kullanılır” gibi görünen bir takım için gereken işlem, kaldırılacak malzeme miktarı nedeniyle mantıklı olmayabilir.

Bu yüzden karar sadece takımın kırık olup olmamasına göre verilmemeli.

Takımın tekrar kullanılabilir bir geometriye getirilebilip getirilemeyeceğine bakılmalı.

⚙️ BİLEME Mİ, HURDA MI?

Pratikte karar verirken birkaç noktaya bakmak yeterli olur.

Kesici ağızlar aşınmış fakat takımın gövdesi ve geometrisi sağlamsa, öncelikle bileme düşünülür.

Takımda küçük kırılmalar varsa, hasarın boyutuna göre yine bileme ihtimali değerlendirilebilir.

Fakat iş büyük kırıklara geldiğinde durum değişir.

Helisin büyük bölümünün kırılması, kesici bölümün ciddi şekilde parçalanması, gövdede çatlak oluşması veya takımın kullanılabilir boyunu kaybetmesi gibi durumlarda artık bilemenin anlamı kalmayabilir.

Bir de ekonomik tarafı var.

Takımı bilemek mümkün olsa bile, ortaya çıkacak takımın yeni bir takım karşısındaki maliyeti ve kullanım performansı düşünülmelidir.

Bazen teknik olarak bilemek mümkündür ama uğraşmaya değmez.

İşte bu noktada takım hurdaya ayrılır.

💰 KARBÜR HURDASININ DEĞERİ NEREDEN GELİYOR?

Karbür takımların hurda olarak değerlendirilmesinin temel nedeni, içerisinde değerli hammaddelerin bulunmasıdır.

Kesici takımlarda yaygın olarak kullanılan sert faz tungsten karbürdür (WC). Bunun yanında bağlayıcı olarak çoğunlukla kobalt kullanılır.

Bu malzemeler geri dönüşüm süreçlerinde tekrar değerlendirilebilir.

Dolayısıyla kırılmış bir karbür frezeyi sıradan metal hurdası gibi düşünmek doğru değildir.

Takım artık kesim yapamıyor olabilir. Fakat içerisindeki karbür hâlâ değerlidir.

Bu nedenle üretim yapan işletmelerde zaman içerisinde biriken kullanılmış karbür takımların ayrı toplanması mantıklıdır.

📦 KARBÜR HURDASI TOPLARKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?

Atölyede farklı metal hurdaları bir araya gelirken karbür takımların da araya karışması sık karşılaşılan bir durum.

Mümkünse karbürleri ayrı bir kutuda veya kovada biriktirmek daha doğru olur.

Kırılmış karbür frezeler, karbür matkaplar, raybalar, kılavuzlar ve kullanılmış karbür uçlar ayrı biriktirilebilir.

Çelik saplı veya farklı malzemelerle karışmış ürünlerde ise malzemenin mümkün olduğunca temiz olması değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Özellikle büyük miktarda karbür biriktiren işletmeler için bu küçük alışkanlık zaman içerisinde ciddi bir fark yaratabilir.

Buradaki amaç sadece daha fazla hurda toplamak değil.

Elinizdeki malzemenin ne olduğunu bilmek.

🔄 KARBÜR HURDASI GERİ DÖNÜŞÜME NASIL KAZANDIRILIYOR?

Kullanım ömrünü tamamlamış karbür takımlar toplandıktan sonra geri dönüşüm sürecine girer.

Burada amaç, kullanılmış takımı olduğu gibi tekrar kesici takım yapmak değildir. Takım içerisindeki tungsten karbür ve bağlayıcı metaller çeşitli geri dönüşüm yöntemleriyle yeniden kazanılır.

Elde edilen hammaddeler daha sonra yeni karbür ürünlerin üretiminde tekrar kullanılabilir.

Yani tezgâhta görevini tamamlamış bir karbür freze, doğru şekilde değerlendirildiğinde yeniden üretim zincirine girebilir.

Basitçe düşünürsek:

Yeni takım → Üretim → Kullanım → Bileme → Tekrar kullanım → Takım ömrünün tamamlanması → Karbür geri dönüşümü

Döngü burada bitmiyor.

🛠️ KARBÜRÜ HEMEN HURDAYA AYIRMAK YERİNE ÖNCE DEĞERLENDİRMEK

Frezetek olarak CNC kesici takım satışı yapıyoruz. Dolayısıyla bizim için ilk tercih, kullanılabilir durumdaki takımın mümkün olduğunca değerlendirilmesi.

Bir karbür takım bileme ile tekrar üretime dönebilecek durumdaysa, bunu hurdaya ayırmadan önce değerlendirmek daha mantıklı.

Ama bazı takımlar gerçekten işini tamamlamıştır.

Helisi ciddi şekilde kırılmıştır.

Kesici bölümü parçalanmıştır.

Bileme sonrasında kullanılabilir çap veya boy kalmayacaktır.

Ya da yapılacak işlem, takımın yeniden kullanılmasını ekonomik olmaktan çıkaracaktır.

Bu durumda artık takım olarak değil, geri dönüştürülebilecek karbür malzeme olarak değerlendirilmesi gerekir.

Biz de müşterilerimizden çıkan bu tür kullanılmış karbürleri geri dönüşüm kapsamında satın alıyoruz.

Burada sabit bir “hurda fiyatı” söylemek doğru olmaz. Karbür fiyatları piyasa koşullarına göre değişebildiği için değerlendirme güncel fiyatlar üzerinden yapılıyor.

Elinizde birikmiş karbür freze, karbür matkap, kırılmış karbür takım veya benzeri karbür hurdalar varsa miktar ve malzeme bilgisiyle bize ulaşarak güncel karbür hurda alım fiyatını öğrenebilirsiniz.

♻️ TAKIMIN İŞİ BİTER, KARBÜRÜN DEĞERİ BİTMEZ

Bir karbür takımın tezgâhta artık kullanılamıyor olması, tamamen değersiz olduğu anlamına gelmez.

Önce bakılır.

Bilenebiliyorsa bilenir ve yeniden kullanılır.

Bileme mümkün değilse hurda olarak değerlendirilir.

Özellikle kırılmış veya geometrisi ciddi şekilde bozulmuş takımlar için karbür geri dönüşümü, malzemenin yeniden ekonomiye kazandırılmasını sağlar.

Bu yüzden kullanılmış karbür takımları diğer hurdalarla karıştırmak yerine ayrı biriktirmek iyi bir alışkanlıktır.

Çünkü üretimini tamamlamış bir karbür frezenin hikâyesi, CNC tezgâhından çıktığı anda bitmez.

Doğru şekilde ayrıştırıldığında, yeniden üretimin hammaddesi olabilir.

🔗 FREZETEK

CNC kesici takımlar ve karbür ürünler için:

Frezetek Ana Sayfa: https://www.frezetek.com/

Frezetek Blog: https://www.frezetek.com/blog

Karbür hurda alımı:Elinizdeki karbür hurdaları güncel piyasa fiyatlarından değerlendirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.